Addendum

To Friday's Post - א דאנק דער צדיק וואס האט עס אונז צוגעשיקט

The Source

The day the Tosher Rebbe cried

Source: Google News

הרב ר' חיים יהושע בן אדמו"ר הרב ר' בנציון הלברשטאם הי"ד איז אוועק פון דער וועלט ביי דער קאמעדיאנט שמעון דזשיגאן אויף די הענט

נישט וואס איך בין אזא בקי [ווי די סאטמורים זאגען אז רבי זאלי ט"ב איז] אין די קאסעטען פון שמעונ'ען, נאר אביסל האב איך געהערט. זאגט נישט אויס פאר מיינע חדר רבי'ס. אין צוויי שטיקלעך - וואס איך ווייס און געדענק - דערמאנט ער דוקא באבאווער רבי און חסידים. מיר איז עס געווען מאדנע: א שטייגער, וואס עפעס באבאוו? שמעון איז א לאדזשער במקור, אויב שוין עפעס זאל ער רעדן פון גער, צי פון אלעקסאנדער. איז, קען מען בדוחק אפשר פארענטפערען מיט א שטיקל ביכל וואס כ'האב געזעהן אין  "nor the moon by night," 
וואו עס רעדט זיך פון די פטירה פון הק' רבי חיים יהושע הלברשטאם, זוהן פון אדמו"ר רב"צ הראשון מבאבאוו און פאטער פון ר' יעקב יוסעלע הלברשטאם, וועלכע איז פארשיקט געווארען דורך די רוסען אין לעמבערג קיין סיביר אין יאר 1941 און איז אוועק ביי זיי אין טורמע אין סוף 1944. ובהקדם: כידוע איז דער באבאווער רבי גלייך נאך די דייטשען זענען אריין אין פולין אנטלאפען פון באבאוו און האט אנגעהויבען וואנדערען. ער האט געוואוסט וואס זייער שלעכטע פלאן איז און האט געוואלט וואס ווייטער פון זיי. ער מיט די משפחה האבען מצליח געווען אנצוקומען קיין לעמבערג, וואס האט ביז צום 22טען יוני 1941 באלאנגט פאר די רוסען, וועלכע האבען זיך צוטיילט מיט די דייטשען: אסט פולין פאר די רוסען, און וועסט פולין פאר די דייטשען. אויב געדענק איך גוט איז די משפחה פון ר' חיים יהושע פארכאפט געווארען פון די רוסען ווען די רוסען האבען געזוכט צו זעהן וועלכע פליטים אהן פאפירען פון אנדערע שטעט געפינען זיך אין לעמבערג. סתם רשעות, זעהט אויס. די באבאווער רב אליין, און אזוי אויך רוב פון זיינע קינדער און זייערע משפחות, האט זיך באהאלטען און זענען נישט אנדעקט געווארען. ר' חיים יהושע האט מען יא געכאפט און אים מיט די פרוי און צוויי קינדערלעך האט מען געשיקט קיין סיביר. נאך צווי יאר אומגעפער האט מען באפרייט אלע פוילישע בירגער, און ער מיט די קינדער זענען געפארען קיין קאזאחסטאן, וואו א קבוצה פרומע אידן האבען געוואוינט. ס'איז געווען א שטיקל מנוחה. מ'האט נישט געוואוינט אין קיין געטאס און אוודאי נישט דעפארטירט.

בקש יעקב לישב בשלוה: נאך א קורצע צייט איז געקומען א נייע גזירה פון די קאמוניסטישע רעגירונג, מ'האט געפאדערט אז  אלע פולישע בירגער זאלען אוועקווארפען די אנדערע פאספארטען און ווערן רוסישע בירגער, און י"ל אז דערנאך זאלען די וואס קענען קעמפן פאר די רוסען קעגן די דייטשען. ר' חיים יהושע האט בשום אופן נישט געוואלט. טראץ דעם וואס מ'האט געסטראשעט די וואס וועלן נישט פאלגען מיט צוויי יאר טורמע. ער האט געזאגט אז די רוסען זענען געפערליכע חברה און מ'טאר עס נישט טוהן. אנדערע יחידים מעגן אפשר, אבער וויבאלד ער איז באבאווער רב'ס זון וועלו מענטשען זיך אפלערנען פון אים און מיינען אז די געפאר אין וועלכע אידישקייט וועט אריינגיין ווען מ'ווערט א רוסישע בירגער איז אוועק צו מאכען, און אז מ'דארף זיך כאילו נישט מוסר נפש זיין פאר אידישקייט. אין ביכל ברענגען זיי אז א איד, א ליובאוויטשער חסיד מיט'ן נאמען ר' משה קאפלאן, האט אים פראבירט איבער צו רעדן מיט שרעקליכע מעשיות פון אידן אין די רוסישע טורמעס, אבער רח"י האט נישט געוואלט הערן, און האט נישט געפאלגט. באלד דערנאך האט מען אים ארעסטירט. אזוי איז אריבער באלד צוויי יאר פון שווערע צוואנגס ארבעט און מסירות נפש אויף אידישקייט, נישט עסן  א.א.וו. די הייליגע טעג האט מען געדאווענט מיט א מנין על אפם ועל חמתם פון די רוסען. צוביסלאך האט זיך זיין האקעלע קערפער אונטערגעבראכען און ער איז געווארען שטערבליך קראנק.

ווי באוואוסט זענען די צוויי קאמידיאנטען שמעון דזשיגאן און ישראל שוכמאכער אויך אריבער צו די רוסישע זייט זיך צו ראטעווען פון די דייטשען. פריער זענען זיי ארומגעפארען און האבען געפראוועט ליצנות, אבער אויך זיי זענען פארשיקט געווארען קיין סיביר. זעהט אויס מ'האט אויף זיי געמסר'ט אז זיי זענען אנטלאפען פון די רויטע ארמיי. שמעון איז געווען אינעם זעלבן ארבעטס לאגער ווי ר' חיים יהושע. ( שוכמאכער קען זיין אויך, נאר ער ווערט נישט דערמאנט אינעם ביכל) אין ביכל ברענגען זיי אז ר' חיים יהושע איז אוועק ביי אים די הענט, און אז א דאנק אים האט די משפחה צוריק באקומען די תפלין וואס זיי האבען אים אהין געשיקט, און האבען געוואוסט צו זאגען פונקטלעך ווען די יארצייט איז. די ווייב און קינדער זענען דאך נישט געווען מיט אין אין טורמע. א חבר מיינער , גאר א געלייענטער מענטש, זאגט מיר אז שמעון ברענגט טאקע אין זיינע זכרונות וועגן דער צדיק'ל וואס איז אוועק ביי אים די הענט. זעהט אויס אהן א נאמען אבער. לע"ע האב איך נאך נישט געטארפען דאס ביכל פון זכרונות. לדעתי זענען די מו"לים פון דיעזען באבאווער ביכל מקיים דעם ענין פון הכרת הטוב דורך דעם וואס זיי ברענגען שמעוןנ'ס נאמען, אהן זאגען אז ער איז דער באקאנטער קאמעדיאנט, כאטש ער האט מסתמא נישט געלייגט קיין ר"ת'ס תפלין און נישט  געגעסן פערפל אום שבת................ אבער הכרת הטוב דארף מען האבען. כ'בין זיכער אז ר' חיים יהושע'ס מסירת נפש האט געפועל'ט אויף אידן אין סיביר - און אפשר גאר אויף שמעון און ישראל אויך -  און האט זיי געברענגט נענטער צום אייבערשטען. השם ינקום דמו ודם כל הקדושים. תנצב"ה.

How do these meeting minutes shtim with conventional Satmar wisdom re: what the Zionist leadership did and didn't do during WWII?

Yitzchak Gruenbaum, 1948

Minutes of Meeting May 25, 1944

I linked to the meeting minutes a few days ago but this deserves its own post

I have a hard time remembering all the rhetoric, but every Satmar kid knows the words "רק בדם תהיה לנו הארץ" which was said to have been said by Nathan Schwalbe, a low-level shnook in the Jewish Agency. The source was HaRav Michoel Ber Weissmandl in מן המצר. There is no other source. Which means that the Zionist leadership, David Ben-Gurion and friends, didn't care about the millions dying in Europe, since it would help them gain sympathy from the nations of the world and ultimately their coveted Jewish State. (Then there's the infamous Yitzchak Gruenbaum quote about a thousand Jews in Europe not being worth one cow in Palestine.) So therefore we need to oppose the מדינה. The problem is, that despite the fact that the Jewish Agency kept thousands and thousands of pages of minutes and other documents there is no mention of any such statement. But does the fact that there is no source for that statement keep thousands of otherwise semi-intelligent people from parroting it as the ultimate conspiracy? No. And if Schwalbe did say it, who is he anyway? From the minutes we see here it would seem that they acted pretty soon after the Nazis marched in to Hungary. We won't discuss whether or not the plan of giving trucks to Eichmann in exchange for Jews was a real and feasible one

Here's my predicament:

I'm not here to defend DBG or his buddies. Maybe if it was Begin I'd defend him. (just kidding) But what happens is that the other side, the zealots, start to believe the rhetoric, no matter the lack of sources or evidence. Not only do they believe it, but if YOU don't believe it you're a revisionist. You're somehow a traitor to the Jewish People. Read the Satmar Yiddish forums and you'll see the "כידוע האבען די ציונים געשטערט אז מ'זאל ראטעווען מיליאנען אידען און זענעם ערגער ווי כאמאס" discussions in abundance. Most of it based on R' Michoel Ber. It's not a question of if anymore. It's ידוע already. That would not be such a problem in and of itself, were it not for the fact that somehow wanting a strong Israel today is somehow dependent on what DBG did or didn't do some 70 years ago... or what Teddy Herzl had in mind over 100 years ago. Or the religious persuasion of TH's children. Or what Stephen Wise or Abba Hillel Silver did or didn't do. It almost sounds like those remind us every year what an awful country America is because of what Columbus did to the natives. It would be א האלבע צרה if al the quotes they attribute to them are true! But if they're the figment of somebody's imagination, am I required to believe it and act upon it? Am I missing something?

Nathan Schwalbe Source: USHMM

יארצייט הגאון ר' ברוך בער פון קאמעניץ זצ"ל - 75 שנה

Remember how Dos Yiddishe Vort would recycle the articles about the Holocaust at every interval? 20 years, 25 years, 30 years, 40 years, 50 years, etc. We'll do a מעין of that and post a few oldies. You can also use the search bar on the top left corner to find more posts about RBBL.  I saw in di bletter that they've located his מקום מנוחה after all these years and are placing a מצבה there. 

2 years ago's post
The ever-popular "?למה נקרא שמו ברוך דוב"
דאס ביסאלע חסידות

In 1948 people like the Bluzhever Rebbe, Rabbi Joseph Elias, Telsher Rosh Yeshivas Reb Mottel Katz and Reb Elya Meir Blokh, and Mike Tress were on the board of the Haganah Religious Defense Corps

Wednesday Morning Links

האלמנה זעקה: בגלל המחלוקת הגיע הטבח
Slate: Yiddish Thrives Online
HefkerVelt: Will new influx of Satmar families in Lakewood change the landscape?
Gary Rosenblatt went to a big dinner Sunday Night

'דף השבוע חגיגה כא:ב ב

Tuesday Morning Links

Zionists Debate Rescue of Hungarian Jews 5/25/44
Austrain Synagogues Memorial Project
Michael Brown, you say? Justice for Amit Bornstein!
OTML:1830 Galicianer RaMBaM (?ע"ד וואס פארשטייט א פרענק אין א רמב"ם)
NYT:The Conflict and the Coverage

SO who did the Russian Refusenik better?

You may have noticed that the Agudah convention had a Russian Refusenik as its highlight, as did the Chabad Shluchim convention. Who came up with the idea first is anybody's guess. Yuli Edelstein may not be a Jew with a beard and peyos, and he may not have been in the gulags for 11 years, but he's an impressive story nonetheless. Besides, what connection does Mendelevitch have to the Agudah? Maybe you can fill me in on the details. I asked a friend of mine who tolerates Lubavitch what he thought: who "did" Russian Refusenik better, Chabad or the Agudah? So he gave me a self-righteous "Mendelevitch is a real frum Jew," so of course the Agudah convention is a better place for a frum Jew. The kinus haShluchim was all pump. Whatever. I suppose if maybe Rabbi Kotlarsky or Rabbi Krinsky would've knocked those who go up to the har haBayis he'd be happy. Or if we spoke about the tuition crisis, which is THIS close to being solved, as we know. To compare the two conventions is to compare  ----- you fill in the blank. Apples, oranges, whatever. Although both conventions may be looked at as self-congratulatory events, the comparisons basically end there. One congratulates the work of shluchim, the other can be looked at as a way to spend some of the money salting away in the bank. Sorry, I couldn't help myself there. But why do we bicker and fight like children here? There's enough to go around.

Live: Hespedim of Rav Moshe Twersky HY"D

Click Here

Monday Morning Links

Moreshes Chachmei America: HaRav Yitzchok Bick
Rebbetzin Fruma Elyashiv was Reuven Dunin's sister
a very dapper Chazzan Y.Y. Rosenfeld sings ובנוחה יאמר

בענין קו התאריך - קובאו"י שבט-אדר תש"ע

  בענין קו התאריך - קובאו"י שבט-אדר תש"ע

Source: HebrewBooks

Art Exhibit @ Kehot in Crown Heights

הרה"ק ר' שלומ'קע זוועהילער זצוק"ל חלק על החזו"א בענין קו התאריך

From the sefer יסוד צדיק
This may not be the greatest articulation of an argument. I'll admit that much. But if Reb Shlom'ke said so איז אזוי. And besides, we'll try and get the shtikkel קובץ באו"י , cited in הערה ע"ה, to buffer the argument. Not that it's REALLY Necessary.

"אל תפחד מן האריה, הצדק אתך"

אחב"י בעלי ה"אמונה הטהורה" זענען כנראה נישט מודה אין השגחה פרטית העליונה

נעכטן איז געווען א געפערליכע טאג. די שרעקליכע רציחות האבען צוטרייסעלט גאנץ כלל ישראל. וואו מ'איז נאר געגאנגען האט מען געשמועסט דערפון. מיט פרעמדע מענטשען און מיט די בני בית. מ'האט נישט געקענט קומען צן זיך. ס'איז שווער געווען צולייגען קאפ צו דער ארבעט. אידן וועלכע זאגען עדות אויף זיך אז זיי גלייבען ר"ל נישט אין תורה מסיני האבען אראפגענומען די תפלין פון די הויכע פאליצע און געלאזט טרערן ביים דאווענען. גאנץ כלל ישראל. כמעט גאנץ כלל ישראל. איין גרופע אידן האט אנשטאט קרעכצן און וויינען נאר געוויזען מיטן פינגער און געזאגט "אהא!" מיר האבען אייך געווארענט! אונזער רבי איז גערעכט! איר זענט אליין שולדיג! איר רייצט אהן די אראבער! איר צווינגט זיי צו שחט'ן אידען! הר הבית. שטחים. עזה. בלאה. בלאה. בלאה. שומו שמים. ווי קען א בן אברהם יצחק ויעקב נישט וויינען פאר די טויטע. פאר די אלמנות. פאר די יתומים. מיטאמאל איז נישטא קיין שכר ועונש. קיין התעוררות לתשובה. קיין פשפש במעשיו. נאר אונזער שיטה הקדושה. נאר די נצחנות. ס'איז נאר דא טבע און פאליטיק. פלוצלים איז נישטא קיין בעל הבית לבירה זו. עזה ה' את הארץ, ח"ו. און דוקא זיי פארשטייען די מצב דארט. נאר זיי ווייסען ווי די אראבישע קאפ פונקציאנירט. און מ'רעדט נישט דא נאר פון די ווילדע קנאים אנשי משה בער בעק. דא רעדט מען אויך פון ביזנעסלייט וואס לויפען נאכען דאלאר ווי א הונט נאך א ביין, איר זאלט מיר אנטשולדיגען. דא רעדט מען פון אידן וואס פארשטייען צו א גוט שטיקל פלייש. צו א וואך אין פלארידע אהן די קינדער. צו א "פער קאוט" פאר די אידענע, און א דריי פיסיגע מנורה.  זיי האבען אויך געטייטעלט מיט'ן פינגער. קיין קרעכץ האט מען פון זיי געהערט. קיין תהלים זאגען. קיין קבלה טובה אויף זיך גענומען לעילוי נשמתם. נאר נצחנות מלובש באיצטלא של קנאות. וויזוי איז דאס געווארען? מ'איז אייך מוחל די ביקור חולים און די איחוד העסקנים. לאזט א טרער פאר א צווייטען איד! הערט אויף מיט די נארישע פאליטיק, און הערט אויף צו ווייזען מיט די פינגער אויף יענעם.  אה, אנטשולדיגט, נישט נאר איין גרופע. די לינקע שונאי ישראל האבען אויך אזוי געזאגט. נישט נאר די שיטה הקדושה'ניקקעס. וכדי בזיון וקצף.

 זאל דער אייבערשטער, וואס ער איז א כל-יכול, אריינבלאזען אין זיי א רוח טהרה, און זאלען זיי זיך משתתף זיין בצערן של ישראל אהן קיינע פניות. מי שאמר לעולמו די יאמר לצרותינו די. ומחה ה"א דמעה מעל כל פנים ונאמר אמן

לקריאה נוספת

How to put on a Tallis Koton and other Wednesday Morning Links

ווי אנצוטוהן א טלית קטן - הר"ר בערל לוין
Crown Heights in the (early) 90's
Listen To Sarah

Not only the Novominsker Rebbe is worried about Jews going up to the Har haBayis In Buffalo, NY the snow just keeps on coming

ויקרא שמו בישראל: באבוב-45

'דף השבוע חגיגה כ:א א

Tuesday Morning Links

הרב נתן קמנצקי: המעט קחתך את אשתי

Rabbi YY Jacobson highlights Telshe Yeshiva Honorary Dinner

The NYT on the Massacre in Har Nof
Boston Globe with the Twersky-Boston angle
NY Daily News
New York Post
The BBC
בחדרי חרדים

The absolutism of מרן החזו"א when it came to other opinions

Photo Courtesy of Yeshiva Eitz Chaim


We bring you a shtikkel from the latest volume of גנזים ושו"ת חזון איש, courtesy of a devoted and kind reader הרוצה בעילום שמו, where a copy of a שער בלאט of a sefer by the late R. Yechiel Michel Tuktchinski (who married a granddaughter of Reb Shmuel Salant) on the issue of the International Dateline (קו התאריך) is shown. The Chaz"I wrote a small but very poignant inscription at the very top of the page, which some say was indicative of his opinion of those who disagreed with him; - such as Reb Chaim Noe - namely, that they were treif. The CI doesn't say exactly in his own script why he wrote that the sefer is "neged Chazal," but Reb Shmerel Greineman quotes him as saying that RYMT writes נגד חז"ל והראשונים and bases his opinions on the Maskil and Apikores Hayyim Zalman Slominski, who wrote a book/sefer on Astronomy and such. I don't know if RYMT admits to him being the source, or if the CI smelled it on his own. Was טוקצינסקי the only one who used astronomy books etc. to pasken regarding complicated matters of astronomy? Why, even the Pupa Rov used a געבילדעטע מענטש to create a luach for him!

What I would like to know is whether or not this applies to all of RYMT's seforim, or at least to all of his zmanim? He would publish the "לוח ארץ ישראל", which is published by his grandson עד היום. That luach is used by most Jews in Eretz Israel who don't follow shitas Rabbeinu Tam. Obviously the Chazon Ish'nikkes and Briskers have their own zmanim and shiurim, but all other Prushim use that, as do some Chassidim, especially regarding zmanim like end of fasts, etc. But we do see a clear example of the absolutism that we mentioned in the header - which mind you, he wasn't the only one who was an absolutist, but he was an absolutist when it came to his OWN shittos, which is unique - I think. They say that the Rebbe Rashab was learning a Kamarner sefer when he saw how he disagrees with the Alter Rebbe, so he closed the sefer and never leaned Kamarna again. But that was the Alter Rebbe, not his own shittos. This that people like the Steipler were להשמיד ולהרג against anybody who disagreed with their Rebbe the CI, is also to be understood. In a way. But I speak of the CI alone.

ווי איך פארשטיי שיקען די בריסקער קינדער זייערע קינדער קיין עץ חיים, מיסודו של הרי"מ טוקצינסקי, ווייל דארט לערנט מען אויף אידיש, און ס'איז א חדר אויפ'ן אלטען דרך - כאילו. א חזון איש'ניק שיקט אויך אהין? כנראה אז נישט. איז די שאלה צו דאס איז ווייל ס'איז טוקצינסקי'ס מוסד? אדער סתם אזוי.

?וואס ווייס איך