Monday, July 12, 2021

נפטר הסופר שמואל ארגמן ז"ל

It never gets old. No matter how much time has passed, you learn about how the Rebbe had connections to and influenced people all across the Jewish spectrum, even if they officially belonged to the other side.

For decades, young Israeli frum readers enjoyed Shmuel Argaman's (Rot) books and magazine serials that gave readers a sense of adventure in a kosher setting. Nothing objectionable ever made it through the pages. Argaman also made sure to put Torah'dige concepts and messages in the books, so that his young readers would be left with a positive message as well, once done reading. Despite being a Ponovizher talmid and Bnei Brak resident, Rot made sure to send the Lubavitcher Rebbe a copy of the book הצוללת הפליגה בחצות, pictured below. He passed away today at the age of 77.

Based on the Rebbe's response it would seem that the Rebbe read the book cover to cover. Not that was out of the ordinary, being the ראש בני ישראל includes children and adolescents as well. But the Rebbe went on to write a quite lengthy letter to Mr. Rot telling him to make the messages more obvious to the reader, so that when he/she puts down the book he takes that message along. Any mechanech worth his weight would tell you that this is important, the Rebbe adds.

אשרינו שזכינו



 

צילום: אתר כיכר השבת





 

Tuesday, July 6, 2021

וואס פארשטייען מיר בכלל צו אזעלכע אידן ווי ר' פיניע?



































דער אמת איז אז ווען ס'קומט צו אידן ווי ר' פיניע איז נישטא קיין ווערטער. וואס מ'וועט נאר וועלן אויף אים זאגען וועט ניט זיין גענוג. דערפאר איז נישט דא דאס פלאץ אויף די באקלאגן זיין פטירה. און חוץ פון דעם וואלט ער דאס בכלל נישט צוגעלאזט. ס'טייטש! ביי חסידים מאכט מען נישט קיינע הספדים. אבער אידן בעטען צו הערן עפעס וואס.

ר' פנחס ב"ר יהושע ע"ה איז געווען א איד וועלכע איז אויפגעוואקסן אין די שווערסטע צייטן אין רוסלאנד און דערנאך אין די ווייטע אוזבעקיסטאן ביז נאך די מלחמה. שפעטער איז ער געווען א תלמיד ביי ר' ניסן נעמענאוו אין פאקינג און אין פראנקרייך. זיין פרוי - תבלחט"א - איז  אן אייניקל פון די וויליאמסבורגער בוטשער ר' פתחי' לאם. ר' פיניע איז כל ימיו געזעצן און געלערענט און געדאווענט כל ימיו. געווען א משפיע אין מאנטרעאל און אין קראון הייטס. תמיד מיט א שמייכל. געוויזן אז מ'קען זיין א ברענעדיגער איד און שמייכלן צו יענעם און אזוי מחנך זיין דורות.

לא החזיק טובה לעצמו. נישט קיין ברייטע הוט און נישט קיין שיפע טאשן. וד"ל. געווען א ירא שמים בתכלית, מורא געהאט - מיט אן אמת!- טאן עפעס וואס דער אייבערשטער וויל נישט. נאר צו זעהן ווי ער האט זיך אפגעגעבן מיט זיין אלטען טאטען - הרה"ח ר' יהושע ע"ה - שוין נאך די שבעים איז געווען א לעבעדיגער מוסר ספר. ר' יהושע איז אוועק צו די 103 יאר אין תשס"ח. אין אנדערע קרייזן וואלט מען פון אים און זיינע הנהגות און הקפדות און דקדוק על קלה כבחמורה געמאכט נישט ווייניגער ווי די "גרויסע" ראשי ישיבות וואס זענען לעצטענס אוועק. ער איז איבער א יאר צייט געלעגן אין שפיטאל ר"ל און אין "ריהעב," אבער וואס האט אים באזארגט און געבאדערט ליגענדיג אין בעט באהאפטן צו אלערליי מאשינען איז געווען טאמער וועט ער פארפאסן הערן קידוש אום שבת, וכדומה. 


נישט צוליב נקמה חלילה, אבער דער יונגער דור דארף פארט וויסן וואס מ'האט געטוהן מיט אזא צדיק ווי ר' פיניע. ווען מ'האט אים אזוי ברוטאליש געשניטן די דיקנא קדישא - און נאר צוליב ביי אים איז דאס געווען אזוי חשוב און הייליג. אפילו די וואס ווילן פארטיידיגן - אדער לכה"פ "קענען פארשטיין" (כלשונם) - די מעשה נבלה וואס מ'האט געטוהן מיט ר' מענדל וועכטער, פארלירן די צונג ווען ס'קומט צו די מעשה נבלה וואס די נידערטרעכטיגע פארשוינען האט געטוהן מיט ר' פיניע, וואס סה"כ האט געלערענט חסידות מיט א בחור אין א נייטראלער לאקאציע, נישט קיין סאטמארישע ישיבה. אבער רוצחים פארטיידיגן רציחה, אזוי איז די מנהג העולם. 

די וואס ווייסן זאגען אז ר' פיניע האט געהאט מסירות נפש אויף צו לערנען א פרק תניא, כאטש וואס די רוצחים האבען אים געווארענט אז מ'גייט אים צומזיק'ן. זעהט אויס אז ער האט אונטערגעשעצט די שנאה פון די רוצחים צו חסידישע אידן און צו כל מה שריח חב"ד וחסידות נודף ממנו. א איד מיט בארד און פאות המכונה "חסיד" זאל טוהן אזאנס? ווער קען דען דאס גלייבן? אוודאי נישט א איד וואס לעבט מיט אהבת ישראל. מאנכע זאגן אז איינער פון די רוצחים איז אים געקומען איבערבעטן ווען ער איז לעצטענס געשטאנען פאר א שווערע פראצעס.. הייסן הייסט עס אז ר' פיניע האט אים גע'עצה'ט פארן אויפ'ן ציון פון ליובאוויטשער רבי'ן און דארט בעטען מחילה...

פיניע האט איבערגעלאזט א דור פון קינדער, אייניקלעך וכו' און תלמידים וואס וועלן אים קיינמאל נישט פארגעסן.

 דינסטאג - ביי די ענדע פון די שבעה האט מען שוין געשטעלט די מצבה...קורונא אין ליובאוויטש האט געריסן שטיקער, דאס בעסטע און די שענסטע. נאך איידער מ'האט געוואוסט וואס און ווען איז שוין אין קראון הייטס געווען א מאסן אנשטעקעניש. ר' פיניע האט למעשה געקעמפט איבער א יאר מיט אלע סארט קאמפליקאציעס און צום סוף איז געווען נצחו אראלים וכו'. אויף אזוי ווייט און אזוי לאנג הא ער שוין געפעלט אין 770 אז מ'האט שוין כאילו פארגעסן פון אים. אוודאי נאר כאילו, ווייל פיניע וועט מען קיינמאל נישט פארגעסן. זאל דער פון אויבן טרייסטן זיין אלמנה תחי' און זיין חשוב'ע משפחה, און זאל מען זוכה זיין צו והקיצו ורננו שוכני עפר, והוא בתוכם. 


Friday, July 2, 2021

אמאליגע סעלישער אידן

Years ago we spoke about the Jew from Sevlus (Selish) that I met while at the resting place of my grandparents. That was 10 years ago, what you might call the heady days of this blog. Stories like that one was what put us apart from other blogs, if I may say so myself. He had no issue talking - with a heavy heart - about the dark days in the Soviet Union, the forced chillul shabbos and yomtov, etc.. These were yidden that no past experience with the Russians, since their cities and towns were in either Czechoslovakia or Hungary or Romania before the war. For them, dealing with the new regime was a new צרה.  

Since then, the 3-4 times year that I visit my zeides and bubbes, what happens is that I notice that the little חלקה in New Jersey has filled almost to the point of beyond recognition. The matzeivos you would see from the narrow roads in the cemetery are now hidden from view and you need to make new landmarks for yourself. So goes it with Jews of the old country; they're almost all gone. This week, while visiting, I noticed that another member of the Selisher yid's family has been added. I wonder if corona took him too. In my advanced age I cannot recall if our old friend ever told me his first name, so I cannot say for sure which of the brothers he was. I thought he was Nachman only because that kever was there the last few years. Now I see a new addition to the family plot...

But it's safe to assume that, unfortunately, he too has found his peace in New Jersey.




Thursday, July 1, 2021

שני תדפיסים מספר "המזכיר" שז"ע יצא לאור

One of the many things we missed while on hiatus was the passing of the mazkir Reb Leibel Groner, a"h on Leil Bedikas Chometz. Of the many deaths the Lubavitcher community in Crown Heights experienced during the pandemic Rabbi Groner may have been the biggest klop, despite his advanced age. But more on that later, bl"n. A year later an extensive biography was published. 

Here's two sneak peeks.

המזכיר תדפיס by Hirshel Tzig on Scribd

Some Pages From Hamazkir by Hirshel Tzig on Scribd

Tuesday, June 29, 2021

?אפאר חב"ד פאמיליעס... ביני לבינך מה הם

 






















Just when you think you've seen it all, and that people realize that it's 2021 and you don't publish anything that is on your mind, even if these pleasant thoughts do cross your mind - You get slapped with a dose of reality.

This opinion piece was published today but was already leaked to whatsapp late last night. The writer is lamenting the fact that by the time you'll read this it'll be day 6 of the Surfside Tragedy, yet there's no sense of urgency. This after all the tragedies and deaths we've seen since Covid arrived on the scene, in addition to Miron and Karlin. At first, we thought that it was only a few Chabad families that perished, so yes, it's a "bitter story" but not something earth-shattering. No reason to not go about your daily routine. But by now, when it's become clear that some 36 Jews are among the missing... Now we can begin to react. 

The irony in all of this is the subliminal "לימוד זכות" happening between the lines. The writer finds no fault in the fact that it's taken frum people several days to react to the tragedy, yet at the same time sees no issue with writing that about Jews of Chabad persuasion.

Friends in frum media tell me that it's not the first "אקסישע" thing published here, but people obviously don't care enough or don't bother to read it. The proof is in the ad pudding, ads galore in this rag. I'll give them the BOTD and say that most people only read these and similar circulars for the ads and classifieds and could care less what the opinion pieces say. They have Kol Mevaser for hard-hitting news and opinion!

Kol Berama has yet to issue a clarification... Not that I asked for one.

Monday, June 28, 2021

בעלזער חסידים פארקויפן לאקשן צו די צייטונגן

 



So this clipping from 1960 or so announces to the Jewish world that young Berel Rokeach, known today as the Belzer Ruv, was to marry the daughter the of the Klausenberger Rov. After a six year engagement and when he turns 18. We all know this never happened, nor was such a shidduch ever sealed. So what happened? The יודעי דבר say that this was some kind of ploy to get young Berel to shape up. It's not easy being a young orphan. His father the Bilgorajer Rov passed away when he was barely 2 years old. Being that young orphan who everybody whispers about that he'll be the leader of Belz when he becomes of age doesn't make things any easier. So they decided that one way to get him to shape up was to tell him that a suitable shidduch is being found for him, but he'll need to undergo a farher, etc., and that means that no more fun and games, time to hit the seforim.















So the elders of Belz sat down and made a list of which gutte yidden had eligible daughters. They came upon the Klausenberger Rov. The good thing was that he had no bad blood with Belz, like some others did. Bobov comes to mind as one Rebbe who had.

Here's where it gets a little murky.

It seems like they pressured the Klausenberger Rov enough for him to agree to such a shidduch in principle. We all know that the Klausenberger didn't want or need yichus, he had plenty of that on his own. What he wanted from a prospective match for his daughters was bletter gemoroh, and as long as you were Jewish it didn't matter where you came from. I guess to a point. Many  - or all? - of his eidemer are from simple stock, but they passed the farhers. There was even a Lubavitcher bochur who had dreams of becoming his eidem... But that's for another time. So maybe the Klausenberger agreed to the shidduch after being pressured by a group of crusty Galitzyaners like himself provided that Berele would pass the farher just like anybody else. In the end, the Belzer Ruv married the daughter of the then Vizhnitzer Rosh Yeshiva and the rest is history. Reb Moshe'le Hager had already made a shidduch with the Skverrer Rebbe and today his sons-in-law are the leaders of the largest chassidisen in the world. Looking back, it would be hard to see that shidduch ever succeeding. וד"ל.

A search on Twitter shows you that PY Mund's Genealogy says that the two had a falling out early on in the Rebbistive, which began before he got married, and which may or may not have affected his chances at the shidduch.


People tell me they miss the blog...















This warms my heart. I almost started again pretty seriously when you-know-what came around at Purim of 5780, but I got busy with other things. Let's see if we can crank this old thing up again and keep it going. There's so much to talk about!